Zasada SMART to jedna z koncepcji zarządzania projektami, która dotyczy planowania oraz określania celów. Reguła SMART to inaczej S.M.A.R.T. – jest to akronim pięciu angielskich słów, stanowiących reguły przydatne w trakcie formułowania celów. Samo słowo „smart” w języku angielskim znaczy mądry, sprytny. Zasada SMART pomaga wyznaczać odpowiednie cele oraz metody ich realizacji w zespole projektowym, ale sprawdzi się także w realizacji zadań w życiu codziennym.

S.M.A.R.T. – rozwinięcie

  • „S” oznacza słowo „specific”, co znaczy, że zakładany cel powinien być skonkretyzowany, szczegółowy. Zgodnie z tą zasadą zadanie przeznaczone do realizacji musi być konkretne i jednoznacznie sformułowane. W spełnieniu tego warunku pomaga reguła 6W (angielskie „6 words”, rozumiane także jako „6 pytań”). Formułując cel należy odpowiedzieć na pytania: kto ma związek z celem, co chcemy osiągnąć, w jakim miejscu i czasie, jakie ograniczenia i wymagania mogą dotyczyć zadania oraz dlaczego powinno być wykonane. Ważne jest także określenie zasobów, analiza koniecznych uprawnień oraz podział odpowiedzialności między uczestnikami projektu;
  • Litera „S” może być tłumaczona też jako „simple”, czyli „prosty” i ma znaczenie podobne do wcześniej omawianego – cel nie może być ogólnikowy, powinien być natomiast jasny i zrozumiały.
  • „M” pochodzi od słowa „measurable”, które tłumaczymy jako mierzalny – cel powinien być możliwy do określenia przy pomocy konkretnych liczb i dat, ponieważ w ten sposób lepiej jest ocenić poziom jego realizacji;
  • „A” oznacza „achievable”, co oznacza, że plan powinien być możliwy do osiągnięcia – zadanie ponad możliwości może zniechęcić do jego wykonania. Używa się tu jednak także słów „ambitious” – cel musi być realny, ale ambitny, zmuszający do wysiłku – lub „attractive”, co znaczy, że wyznaczone zadanie powinno być atrakcyjne;
  • R” to „realistic”, określa cel realistyczny, możliwy do osiągnięcia. Należy wziąć pod uwagę dostępne zasoby oraz terminy. Zadanie nie powinno być zbyt proste lub abstrakcyjne;
  • „T” dotyczy czasu – „timely defined” lub „time-bound” – zakładana realizacja powinna być określona w ustalonym terminie. Najlepszym rozwiązaniem jest więc wykonanie szczegółowego, ale realistycznego harmonogramu. Termin zakończenia poszczególnych etapów oraz całości zadania również należy dostosować do posiadanych zasobów.

Zasada SMART jest czasem rozszerzana do zasady SMARTER (czyli mądrzej, sprytniej). W tym układzie „E” znaczy „exciting”, czyli cel ekscytujący, motywujący do działania. „R” to tutaj „recorded” – zakładany efekt należy zapisać lub utrwalić w inny sposób, aby o nim nie zapomnieć.